na innocent munyuku
VUNJU husemwa na Waswahili kuwa ni vumbi linatokea kwenye maji baada ya kutibuliwa. Kwamba waweza ona maji yako safi lakini ukishayatibua vumbi hujitokeza na taka nyinginezo.
Ndicho kilichotokea wakati wa mechi za awali za Ligi Kuu Tanzania Bara kwa wakongwe wa soka nchini Simba na Yanga baada ya kukubali kufungwa.
Walitinga dimbani wakijiona wasafi wa soka na wenye ubavu lakini kumbe ndani yake kungali vumbi kibao. Yanga ndiyo iliyoanza kupokea kipigo.
Lakini kwa mshangao Simba wakasahau kwamba mwenzako akinyolewa nawe tia maji.
Jumamosi iliyopita, mashabiki wa Yanga hakika walikuwa kwenye wakati mgumu baada ya timu yao kutekenywa kwa bao 1-0 na Ashanti United kwenye Uwanja wa Jamhuri mjini Morogoro.
Vijiwe vikagauka kuwa vichungu kwani mahasimu wao walikuwa wakitamba kwa kejeli kwamba Jangwani kwisha habari yao. Wekundu wa Msimbazi, Simba ya Darisalama ikawa mstari wa mbele kukenua wakifurahia kichapo walichopata Yanga.
Hao waliotamba jana yake nao kesho yake wakapata kipigo kama cha masahiba kutoka kwa wagosi wa kaya, Coastal Union. Nani wa kumcheka mwenzake?
Hapa kwa Mzee wa Busati mambo ni murua kwa sababu kila jambo laenda sawia. Pengine Mwandika Busati aseme tu kwamba mwanzo wa ligi umewafumbua macho wengi.
Kwamba kitendo cha Yanga na Simba kuyeyuka kama konokono kwenye chumvi kimeleta neema na upeo kwamba majina makubwa kwenye soka si lolote bali ufanisi.
Hiyo imekuwa faraja kwa wengi na bila shaka mwanzo mzuri wa timu nyingine zinazoshiriki ligi hiyo. Kwamba sasa huenda wamejua kuwa soka si kwa Simba na Yanga tu hata wao wanaweza kuwa vinara dimbani.
Tuseme nini Jumanne hii ambayo wengi wanaishi kwa matumaini ya kujazwa sarafu mifukoni ili wazidi kujinafasi kwa sababu mifuko yao itawaruhusu kufanya hivyo.
Leo watakuwa baa ile na kesho watahamia kwingine na wapambe wao pembeni. Wanakula raha na kuponda mali kwa vile kufa kwaja! Mambo hayo wakwetu.
Hoja kuu ya Mzee wa Busati wiki hii ya neema ni kwamba kusiwe na hoja ya kujenga ukuta kwamba fulani anaweza na mwingine hajui. Kwa vile wote mpo katika kapu moja la ligi kila timu iwe na jukumu la kutoa burudani kwa mashabiki wake.
Soka si la Simba na Yanga tu. Kwa maana hiyo hata wageni wa ligi msimu huu nao wafanye mambo ya maana ili kubadilisha soka nchini.
Kwani hamkuwahi kuambiwa kwamba Simba na Yanga ni kaburi la wachezaji? Hamkuwahi kusikia kuwa wakongwe hao wa soka nchini hawana jipya zaidi ya sifa za historia?
Angalia ulimbukeni wao kwenye usajili kila msimu. Ni mgogoro kwa kwenda mbele. Wakati mwingine wanaingizwa mjini kama Simba wakati uleee walipoingizwa mjini na Ssentongo.
Limekuwa tatizo sugu hapa kwa wabongo kila msimu na kutokana na hali hiyo ndiyo maana baadhi ya timu kama Simba na Yanga zimejikuta zikiwa kama makaburi ya wachezaji.
Hii ni kwa vile usajili wao kwa kawaida hutawaliwa na mizengwe ya makomandoo na wanachama wanaojiita wakongwe.
Imekuwa ni fitna mtindo mmoja na kutokana na hilo si ajabu kwa Simba na Yanga kusajili wachezaji na kabla msimu haujakoma ukasikia maneno mengine kwamba mchezaji huyo kachuja.
Baada ya kipigo cha Morogoro na Tanga maneno yameshaanza na kwa hakika kinachosemwa ni kwamba usajili wao mwaka huu ni mbovu. Hawachelewi kulalama hawa. Wakiguswa kidogo tu lazima waruke.
Nani anabisha hili? Mifano yaweza kujaa vikapu hadi kutapika. Ni mambo yasiyofichika kwa sababu wenye macho wanaona na wenye masikio wanasikia vishindo vya uvundo huo.
Lakini nani basi atakuja na dawa ya masuala haya? Ni nani ataibuka na kutokomeza hali hii ya wachezaji kutumika kama makopo ya chooni? Je, ni malaika wa Kimakonde au wale kutoka juu mbinguni?
Usajili wa Simba na Yanga unategemea zaidi makapi ya wachezaji kutoka nchi jirani. Eti wenyewe wanawaita kuwa ni wachezaji wa kulipwa!
Kama kungelikuwa na vya soka ni nani leo hii angewababakia wachezaji makapi kutoka nchi jirani? Wachezaji ambao huko kwao si lolote. Kama wangelikuwa lulu wasingelithubutu kuja kwa Wabongo.
Kama kweli hao ni wa kulipwa mbona hawaendi Ulaya na nchi nyingine zilizo juu katika soka? Hao nao wanaganga njaa tu.
Lakini yote heri kwani sasa maji yameshatibuka na vunju laonekana. Kwamba utulivu uliokuwa umezoeleka ni batili kwani ndani ya maji yanayoitwa Simba na Yanga kuna vumbi kibao na hilo ndilo vunju linalosemwa na Mzee wa Busati.
Wasalaam,
Tuesday, September 25, 2007
Dk. Wilson na njozi za Shirikisho la Afrika Mashariki
JUMAPILI iliyopita tulichapisha makala yaliyotokana na
mahojiano maalumu na Dk. Edie Brown Wilson, ambaye ni
mhadhiri mwandamizi wa Chuo Kikuu cha Mzumbe. Katika
makala hayo yaliyoandikwa na Mwandishi Wetu INNOCENT
MUNYUKU, Dk. Wilson (70) alizungumzia mengi na kati ya
hayo, alielezea umuhimu wa kutumia maarifa kujenga nchi
na haja ya vijana kulipenda taifa lao. Hii ni sehemu ya
pili ya mahojiano hayo ambayo msomi huyo mzaliwa wa
Marekani na mwenye kibali cha ukazi Daraja A nchini,
anazungumzia umuhimu wa kuundwa kwa Shirikisho la Afrika
Mashariki.
KWA miezi kadhaa sasa, Watanzania kama walivyo wenzao wa
Kenya na Uganda, wanajadili kuundwa kwa Shirikisho la
Afrika Mashariki.
Mijadala imeendelea na tume ya kukusanya maoni ya
wananchi wa Afrika Mashariki ziliundwa kwa ajili ya
kutambua kama shirikisho hilo linahitajika.
Awali ilipangwa shirikisho hilo lianze mwaka 2013 lakini
kutokana na Watanzania wengi kutilia shaka uharakishwaji
wake ikakubalika na watawala wa Afrika Mashariki kuwa
Shirikisho hilo sasa lianze mwaka 2024.
Je, kwa upande wake Dk. Wilson analionaje suala hilo?
"Binafsi sioni kama kuna tatizo kama wananchi wameamua
hivyo. Ni jambo jema kabisa lakini nasimamia ukweli
kwamba kuna ulazima wa Afrika kuungana.
ÒLakini kwa vile Watanzania wengi walitawaliwa na hofu
ya kuanzishwa Shirikisho, basi kuundwe jukwaa huru, watu
waelimishwe waambiwe maana halisi.
"Nasema hivyo kwa sababu naamini kuwa kama watu
wataelimishwa kwa kiwango cha kutosha, muungano huu
utakuwa wenye manufaa.
ÒHakika utakuwa wenye manufaa kwa sababu ningali na
matumaini makubwa ya kuona Afrika ikiwa moja na bila
shaka hilo litatimia,Ó anasema Dk. Wilson.
Dk. Wilson anasema hofu ya Watanzania kujiunga na wenzao
imechangiwa na mambo mengi, mojawapo likiwa uchumi mbovu
wa taifa na hivyo kuona kuwa kuungana na wenzao kutazidi
kuwafunika.
"Hilo la kwamba uchumi wetu uko chini ni moja ya sababu,
lakini siku hizi Watanzania wana tabia nyingine
wameibuka nayo, wengi hawapendi watu kutoka nje ya nchi
yao," anasema Dk. Wilson.
Hata hivyo, kwa mtazamo wake Dk. Wilson, anasema kuna
mambo ambayo huwezi kuyakwepa hasa katika kipindi hiki
cha mabadiliko.
Anaeleza kuwa kama Watanzania hawataki mabadiliko hilo
ni jambo la hatari, kwani mabadiliko yatawageuka na
kuwabadili kwenda hali mbaya.
Dk. Wilson haishii kuzungumzia Shirikisho na ndoto yake
ya kuiona Afrika inakuwa kitu kimoja. Anaelezea mengi
kuhusu nafasi ya mwanamke, hasa katika kipindi hiki
ambacho wengi wanalilia usawa wa kijinsia.
"Nafuatilia mijadala mingi, makongamano ya wanaharakati
wanazungumzia kuhusu usawa wa kijinsia na nafasi ya
mwanamke katika uongozi.
"Mimi labda nitakuwa tofauti kidogo, suala la jinsia si
hoja kama kasoro za kubaguana zitakwisha. Kwa hiyo
kusema kuwa lazima tuwe na kiongozi mwanamke nadhani si
hoja sana. La maana tuondoe vizingiti vya kubaguana.
"Hoja ni je, ukandamizwaji umeondoka baina ya mwanamke
na mwanamume? Nadhani tujadili hili na si nani awe
kiongozi.
"Sawa tuseme kuwa lazima rais ajaye awe mwanamke, sawa
kabisa lakini je, ana vigezo? Au je, ana uwezo wa
kutuongoza?
"Tusiendeshwe tu na kampeni kwamba lazima awe mwanamke,
yatufaa tuseme kwamba kiongozi yeyote awe mwanamke au
mwanamume sharti awe na uwezo. Jambo la muhimu ni uwezo
katika masuala ya utawala.
"Sisemi kwamba hakuna mwanamke mwenye uwezo wa
kuliongoza taifa, ninachosisitiza ni kuwa suala la jinsi
ya mtu isiwe hoja bali uwezo wa kufanya kazi.
"Yawezekana mimi nisiwe mwanamke wa kudai sana usawa,Ó
anasema Dk. Wilson na kisha kuongeza kwa kicheko: ÒBado
ningependa mwanamume anihudumie kwa mambo mengine kama
ishara ya kunijali."
Dk. Wilson anazungumzia pia biashara, hasa bidhaa
zinazotoka Mashariki ya Mbali na kuingizwa nchini kwa
kishindo cha hali ya juu.
Anasema kujaa kwa bidhaa za China nchini kama vile
sabuni na dawa mbalimbali ni ishara kwamba kuna mwanya
fulani usio wa kawaida.
"Hizi bidhaa ni nyingi sana na zinatangazwa kwa kila
aina ya mtindo. Ukipanda baadhi ya mabasi kati ya
Morogoro na Dar es Salaam utashangaa kukutana na
Watanzania wakitangaza na kuuza bidhaa za Kichina.
"Mimi nashangaa kwa mambo mengi lakini kubwa ni kwamba
iweje Watanzania wawe wajasiri kutangaza mali za wengine
na kuacha za kwao?
"Unajua kwa asili Watanzania ni wenye aibu kidogo,
hawapendi kuropoka lakini katika hili wana bidii kweli
kweli kutangaza bidhaa hizo, hakika inashangaza.
"Siamini kwamba katika Tanzania hatuna bidhaa inayofaa
kutangazwa kwa mtindo ule, nadhani zipo na zimejaa,
lakini sielewi tatizo liko wapi hadi tuziache za kwetu,"
anasema Dk. Wilson.
Dk. Wilson mbali na kuwa mhadhiri mwandamizi, ni
Mkurugenzi Mtendaji na Ofisa Mtendaji Mkuu wa Kampuni ya
Edie B Wilson Consult, yenye makao makuu yake mjini
Morogoro.
Ni mama wa watoto wanne; wawili wa kike na wawili wa
kiume wanaoishi Marekani.
Elimu yake yote ya darasani ameipatia nchini Marekani
alikohitimu shahada ya uzamivu (PhD) Machi mwaka 1976
katika Chuo Kikuu cha Morgan, Baltimore, Maryland katika
masuala ya utawala.
Shahada ya uzamili aliipata katika Chuo Kikuu cha
Goddard, Vermont Mei 1974, huku shahada yake ya kwanza
akiipata katika Chuo cha Columbia, Washington D.C.
Amewahi pia kufanya masomo ya utawala wa biashara katika
Chuo Kikuu cha Howard na vyuo mbalimbali nchini Marekani
katika kozi ya utumishi wa umma.
Ni mtafiti ambaye mbali na kufundisha masuala ya utawala
katika Chuo cha Mzumbe, ni mshauri wa masuala mbalimbali
ya kijamii.
Ni mjumbe na katibu katika Tume ya Mabadiliko ya taasisi
kuwa vyuo vikuu, akiweka mfumo wa utawala na maendeleo.
Kati ya Januari hadi Oktoba mwaka 2000 alikuwa
Mkurugenzi Mkuu wa Mradi katika Kituo cha Ajira jijini
Dar es Salaam.
Akiwa katika nafasi hiyo, baadhi ya majukumu yake
yalikuwa kujenga mazingira ya kuhamasisha ajira kama
njia ya kupunguza umasikini kupitia iliyokuwa Wizara ya
Kazi, Maendeleo ya Vijana na Michezo.
Tangu mwaka 1993 hadi leo hajaacha kuwa mkufunzi katika
kampuni na mashirika mbalimbali ndani ya nchi.
Baadhi ya sehemu alizopata kutoa mafunzo ya utawala ni
pamoja na Reli, Kampuni ya Sigara Tanzania, Utumishi,
USAID na IrishAID.
Mwaka 1989 hadi 1993 alikuwa mshauri wa Mkurugenzi wa
Maendeleo Mkoa wa Morogoro, akiwajibika kutoa ushauri
katika mipango ya mkoa na mafunzo.
Amepata kuwa Mjumbe wa Kamati ya Tamasha la Pili la Watu
Weusi na Utamaduni jijini Lagos Nigeria, Katibu na
Mratibu wa Mkutano wa Sita wa Pan African.
Ametoa machapisho kadhaa ya mafunzo, baadhi ni ÔConflict
Management and ResolutionÕ, ÔGender Issues in the Labour
ForceÕ, ÔPotential for Industrial Development Scheme in
Morogoro and IringaÕ, ÔAssessment of Training Needs in
Kilosa DistrictÕ na ÔGlobal Trends in High Performance
OrganisationsÕ.
Ni mwanachama katika Jumuiya ya Wakufunzi wa Maendeleo
ya Marekani, Mlezi wa Shule ya Msingi Mwere Morogoro na
amewahi kuwa mwenyekiti wa TCCIA tawi la Morogoro.
Ni mjumbe Chuo Kikuu cha Meru, amewahi kushika wadhifa
wa mwenyekiti wa mashirika yasiyo ya kiserikali mjini
Morogoro na ni mwenyekiti wa Klabu ya Rotary mjini
Morogoro.
mahojiano maalumu na Dk. Edie Brown Wilson, ambaye ni
mhadhiri mwandamizi wa Chuo Kikuu cha Mzumbe. Katika
makala hayo yaliyoandikwa na Mwandishi Wetu INNOCENT
MUNYUKU, Dk. Wilson (70) alizungumzia mengi na kati ya
hayo, alielezea umuhimu wa kutumia maarifa kujenga nchi
na haja ya vijana kulipenda taifa lao. Hii ni sehemu ya
pili ya mahojiano hayo ambayo msomi huyo mzaliwa wa
Marekani na mwenye kibali cha ukazi Daraja A nchini,
anazungumzia umuhimu wa kuundwa kwa Shirikisho la Afrika
Mashariki.
KWA miezi kadhaa sasa, Watanzania kama walivyo wenzao wa
Kenya na Uganda, wanajadili kuundwa kwa Shirikisho la
Afrika Mashariki.
Mijadala imeendelea na tume ya kukusanya maoni ya
wananchi wa Afrika Mashariki ziliundwa kwa ajili ya
kutambua kama shirikisho hilo linahitajika.
Awali ilipangwa shirikisho hilo lianze mwaka 2013 lakini
kutokana na Watanzania wengi kutilia shaka uharakishwaji
wake ikakubalika na watawala wa Afrika Mashariki kuwa
Shirikisho hilo sasa lianze mwaka 2024.
Je, kwa upande wake Dk. Wilson analionaje suala hilo?
"Binafsi sioni kama kuna tatizo kama wananchi wameamua
hivyo. Ni jambo jema kabisa lakini nasimamia ukweli
kwamba kuna ulazima wa Afrika kuungana.
ÒLakini kwa vile Watanzania wengi walitawaliwa na hofu
ya kuanzishwa Shirikisho, basi kuundwe jukwaa huru, watu
waelimishwe waambiwe maana halisi.
"Nasema hivyo kwa sababu naamini kuwa kama watu
wataelimishwa kwa kiwango cha kutosha, muungano huu
utakuwa wenye manufaa.
ÒHakika utakuwa wenye manufaa kwa sababu ningali na
matumaini makubwa ya kuona Afrika ikiwa moja na bila
shaka hilo litatimia,Ó anasema Dk. Wilson.
Dk. Wilson anasema hofu ya Watanzania kujiunga na wenzao
imechangiwa na mambo mengi, mojawapo likiwa uchumi mbovu
wa taifa na hivyo kuona kuwa kuungana na wenzao kutazidi
kuwafunika.
"Hilo la kwamba uchumi wetu uko chini ni moja ya sababu,
lakini siku hizi Watanzania wana tabia nyingine
wameibuka nayo, wengi hawapendi watu kutoka nje ya nchi
yao," anasema Dk. Wilson.
Hata hivyo, kwa mtazamo wake Dk. Wilson, anasema kuna
mambo ambayo huwezi kuyakwepa hasa katika kipindi hiki
cha mabadiliko.
Anaeleza kuwa kama Watanzania hawataki mabadiliko hilo
ni jambo la hatari, kwani mabadiliko yatawageuka na
kuwabadili kwenda hali mbaya.
Dk. Wilson haishii kuzungumzia Shirikisho na ndoto yake
ya kuiona Afrika inakuwa kitu kimoja. Anaelezea mengi
kuhusu nafasi ya mwanamke, hasa katika kipindi hiki
ambacho wengi wanalilia usawa wa kijinsia.
"Nafuatilia mijadala mingi, makongamano ya wanaharakati
wanazungumzia kuhusu usawa wa kijinsia na nafasi ya
mwanamke katika uongozi.
"Mimi labda nitakuwa tofauti kidogo, suala la jinsia si
hoja kama kasoro za kubaguana zitakwisha. Kwa hiyo
kusema kuwa lazima tuwe na kiongozi mwanamke nadhani si
hoja sana. La maana tuondoe vizingiti vya kubaguana.
"Hoja ni je, ukandamizwaji umeondoka baina ya mwanamke
na mwanamume? Nadhani tujadili hili na si nani awe
kiongozi.
"Sawa tuseme kuwa lazima rais ajaye awe mwanamke, sawa
kabisa lakini je, ana vigezo? Au je, ana uwezo wa
kutuongoza?
"Tusiendeshwe tu na kampeni kwamba lazima awe mwanamke,
yatufaa tuseme kwamba kiongozi yeyote awe mwanamke au
mwanamume sharti awe na uwezo. Jambo la muhimu ni uwezo
katika masuala ya utawala.
"Sisemi kwamba hakuna mwanamke mwenye uwezo wa
kuliongoza taifa, ninachosisitiza ni kuwa suala la jinsi
ya mtu isiwe hoja bali uwezo wa kufanya kazi.
"Yawezekana mimi nisiwe mwanamke wa kudai sana usawa,Ó
anasema Dk. Wilson na kisha kuongeza kwa kicheko: ÒBado
ningependa mwanamume anihudumie kwa mambo mengine kama
ishara ya kunijali."
Dk. Wilson anazungumzia pia biashara, hasa bidhaa
zinazotoka Mashariki ya Mbali na kuingizwa nchini kwa
kishindo cha hali ya juu.
Anasema kujaa kwa bidhaa za China nchini kama vile
sabuni na dawa mbalimbali ni ishara kwamba kuna mwanya
fulani usio wa kawaida.
"Hizi bidhaa ni nyingi sana na zinatangazwa kwa kila
aina ya mtindo. Ukipanda baadhi ya mabasi kati ya
Morogoro na Dar es Salaam utashangaa kukutana na
Watanzania wakitangaza na kuuza bidhaa za Kichina.
"Mimi nashangaa kwa mambo mengi lakini kubwa ni kwamba
iweje Watanzania wawe wajasiri kutangaza mali za wengine
na kuacha za kwao?
"Unajua kwa asili Watanzania ni wenye aibu kidogo,
hawapendi kuropoka lakini katika hili wana bidii kweli
kweli kutangaza bidhaa hizo, hakika inashangaza.
"Siamini kwamba katika Tanzania hatuna bidhaa inayofaa
kutangazwa kwa mtindo ule, nadhani zipo na zimejaa,
lakini sielewi tatizo liko wapi hadi tuziache za kwetu,"
anasema Dk. Wilson.
Dk. Wilson mbali na kuwa mhadhiri mwandamizi, ni
Mkurugenzi Mtendaji na Ofisa Mtendaji Mkuu wa Kampuni ya
Edie B Wilson Consult, yenye makao makuu yake mjini
Morogoro.
Ni mama wa watoto wanne; wawili wa kike na wawili wa
kiume wanaoishi Marekani.
Elimu yake yote ya darasani ameipatia nchini Marekani
alikohitimu shahada ya uzamivu (PhD) Machi mwaka 1976
katika Chuo Kikuu cha Morgan, Baltimore, Maryland katika
masuala ya utawala.
Shahada ya uzamili aliipata katika Chuo Kikuu cha
Goddard, Vermont Mei 1974, huku shahada yake ya kwanza
akiipata katika Chuo cha Columbia, Washington D.C.
Amewahi pia kufanya masomo ya utawala wa biashara katika
Chuo Kikuu cha Howard na vyuo mbalimbali nchini Marekani
katika kozi ya utumishi wa umma.
Ni mtafiti ambaye mbali na kufundisha masuala ya utawala
katika Chuo cha Mzumbe, ni mshauri wa masuala mbalimbali
ya kijamii.
Ni mjumbe na katibu katika Tume ya Mabadiliko ya taasisi
kuwa vyuo vikuu, akiweka mfumo wa utawala na maendeleo.
Kati ya Januari hadi Oktoba mwaka 2000 alikuwa
Mkurugenzi Mkuu wa Mradi katika Kituo cha Ajira jijini
Dar es Salaam.
Akiwa katika nafasi hiyo, baadhi ya majukumu yake
yalikuwa kujenga mazingira ya kuhamasisha ajira kama
njia ya kupunguza umasikini kupitia iliyokuwa Wizara ya
Kazi, Maendeleo ya Vijana na Michezo.
Tangu mwaka 1993 hadi leo hajaacha kuwa mkufunzi katika
kampuni na mashirika mbalimbali ndani ya nchi.
Baadhi ya sehemu alizopata kutoa mafunzo ya utawala ni
pamoja na Reli, Kampuni ya Sigara Tanzania, Utumishi,
USAID na IrishAID.
Mwaka 1989 hadi 1993 alikuwa mshauri wa Mkurugenzi wa
Maendeleo Mkoa wa Morogoro, akiwajibika kutoa ushauri
katika mipango ya mkoa na mafunzo.
Amepata kuwa Mjumbe wa Kamati ya Tamasha la Pili la Watu
Weusi na Utamaduni jijini Lagos Nigeria, Katibu na
Mratibu wa Mkutano wa Sita wa Pan African.
Ametoa machapisho kadhaa ya mafunzo, baadhi ni ÔConflict
Management and ResolutionÕ, ÔGender Issues in the Labour
ForceÕ, ÔPotential for Industrial Development Scheme in
Morogoro and IringaÕ, ÔAssessment of Training Needs in
Kilosa DistrictÕ na ÔGlobal Trends in High Performance
OrganisationsÕ.
Ni mwanachama katika Jumuiya ya Wakufunzi wa Maendeleo
ya Marekani, Mlezi wa Shule ya Msingi Mwere Morogoro na
amewahi kuwa mwenyekiti wa TCCIA tawi la Morogoro.
Ni mjumbe Chuo Kikuu cha Meru, amewahi kushika wadhifa
wa mwenyekiti wa mashirika yasiyo ya kiserikali mjini
Morogoro na ni mwenyekiti wa Klabu ya Rotary mjini
Morogoro.
Tuesday, September 18, 2007
Dk. Wilson: Shahada si hoja bali juhudi na maarifa (1)
Na Innocent Munyuku
KICHWA chake kimependezeshwa kwa nywele za kahawia na ukiangalia kwa umakini zimechanganyika na mvi. Ni mcheshi mwenye kumbukumbu nyingi pia.
Huyo ni Dk. Eddie Wilson (70) ambaye kwa miaka zaidi ya 32 yuko nchini akiwa mmoja wa wanataaluma waliobobea wakitoa mafunzo kwa wanafunzi vyuoni.
Amepata kuwa mhadhiri katika Chuo cha Uongozi na Maendeleo (IDM) ambacho sasa ni Chuo Kikuu cha Mzumbe kilichopo Morogoro.
Alistaafu miaka michache nyuma kabla ya kuitwa tena mwaka jana kwa mkataba maalumu kuwa mhadhiri wa wanafunzi wa shahada ya uzamili na uzamivu katika kampasi hiyo jijini Dar es Salaam akifundisha sayansi ya jamii.
Dk. Wilson ni mzaliwa wa Marekani aliyeamua kuchukua uraia wa Tanzania daima amekuwa akisisitiza kuwa kumwita yeye kuwa ni Mmarekani Mweusi si jambo linalopendeza na badala yake aitwe Mtanzania.
Katika mahojiano maalumu na MTANZANIA Jumapili wiki hii, Dk. Wilson anazungumzia mengi lakini kubwa ni suala la umasikini kwa nchi za Afrika na katika hili anaizungumzia zaidi Tanzania.
“Kusema kwamba sisi Watanzania ni masikini sidhani kama ni sahihi, kuna mengi yamejificha hapa.
“Watu wengi hapa pamoja na kwamba ni wakarimu, wamejenga tabia ya ajabu kidogo utakuta mtu anaomba pasipo kufanya kazi.
“Lakini kibaya ni kwamba wengi wao wanajiona kuwa wako daraja la pili siku zote na kwamba daraja la kwanza ni maalumu kwa watu fulani. Kwa hiyo hii maana yake ni kuwa hawathubutu.
“Siku hizi tunalalamika hapa kwetu kwamba ubinafsishaji ni mbaya. Hilo laweza kuwa sawa kwani ni maoni ya mtu.
“Mimi nadhani kusema kuwa ubinafsishaji ni mbaya tunakosea kabisa. Sasa hivi tuko katika mageuzi ya kidunia na Tanzania kama nchi ndani ya sayari hii haiwezi kukwepa utandawazi,” anasema Dk. Wilson.
Anaongeza: “La maana hapa tuangalie namna ubinafsishaji wa mashirika unavyokwenda, tuangalie wawekezaji wanaopewa nafasi je, wanastahili?
“Kwa mtazamo wangu naona watu wameamua kuulaani ubinafsishaji kwa sababu pengine njia za kuhalalisha hayo mambo hazikuwa sahihi.
“Na ndio maana najiuliza kama kweli tunaelewa maana halisi ya ubinafsishaji. Jambo hili halina maana kwamba watu kutoka nje waje na kuchukua mali na kutuacha masikini si hivyo.”
Dk. Wilson anasema kitu cha muhimu kinachoweza kufanywa ni kuweka mazingira katika uwazi hasa mikataba. Kwamba wananchi wanayo haki ya kujua rasilimali zao zinawanufaishaje.
Anasema kama raia wa kawaida haelewi ananufaika vipi basi atakuwa wa kwanza kuhubiri kwamba uwekezaji au ubinafsishaji haufai.
Lakini pia anaeleza kuwa kuna ulazima wa kuwapa nafasi Watanzania kuwekeza katika maeneo yao na hivyo kutoa fursa nyingi za ajira.
“Wako wafanyabiashara wenye uwezo na zipo sekta ambazo wanazimudu kwa hiyo tuwape nafasi kwanza hawa tuone.”
Vipi kuhusu mwamko wa vijana katika kuliendeleza taifa?
Katika eneo hilo Dk. Wilson anasema kuna kikwazo nchini hasa linapokuja suala la vijana kujali taifa lao.
“Wakati mimi nakuja Afrika, nilifurahia sana Tanzania kwa namna watu walivyokuwa Wazalendo. Ukikutana na mtu anasimama na kusema ‘mimi ni Mtanzania naipenda nchi yangu’ ilifurahisha sana.
“Lakini sasa kwa muda huu tulionao hali imebadilika watu hawajali hilo, wengi wameacha kujivunia nchi yao tofauti na zamani,” anasema Dk. Wilson.
Akielezea hilo, Dk. Wilson anasema huenda limechangiwa na vijana kukata tamaa na sasa wanaangalia namna ya kutoka nje ya mipaka.
Anasema suala la kuiacha nchi yao na kwenda kusaka neema sehemu nyingine si dhambi lakini usitoke nchini kwa kukata tamaa.
“Watu sasa wanasema juu ya ajira za Rais Jakaya Kikwete. Wengi wanaozungumza ni vijana wadogo wanasema hawazioni.
“Inawezekana ajira hazionekani lakini sidhani kama Rais anaweza kumpa kila mmoja kazi ya kufanya. Kikwete ni mtu mmoja hawezi kila jambo peke yake.
“Nadhani tumwache hadi 2010 atakuwa na nguvu ya kutupeleka pazuri. Tatizo hapa ni kwamba vijana wana haraka na hilo si dhambi ni mazoea ya jamii. Kila mahala kijana akitaka jambo basi lazima liwe leo leo.
“Kwa hiyo hata kama kijana akijenga wazo la kwenda Marekani afahamu kichwani mwake kuwa Marekani ya leo haikujengwa kwa siku moja, imechukua miaka mingi sana tuseme zaidi ya miaka 300. Si jambo rahisi.
“Na ndio maana nasisitiza kuwa vijana waipende nchi yao kabla ya kukimbia. Kuichukia nchi yako ni dhambi.
“Huwa nazunguka sehemu nyingi mjini nakutana na vijana ambao ni mahiri sana katika ususi, ushonaji na kutengeneza vitu vingi vya mapambo. Hawa hawakwenda shule lakini elimu yao ni kubwa.
“Kutokana na hilo mimi nadhani suala hapa si shahada nyingi kichwani bali kutumia maarifa yetu kujinasua katika umasikini.
“Bado niko na vijana na Watanzania kwa ujumla tuwe na mawazo chanya daima. Tusijidanganye kwamba tutapata neema kwa uharaka.
Lakini Dk. Wilson anasema hana budi kuonya kuwa kufanya kazi kwa bidii si jambo rahisi ni kitu mtu anadhamiria. Hii ni tabia ambayo wengine huzaliwa nayo na wengine husukumwa kuipenda.
“Kwa vile vijana ndio wanaotakiwa kuijenga nchi yao lazima wapewe elimu wajijue wao ni nani katika jamii. Wasiachwe hivi hivi.
“Ipo mifano kama Nyerere (Julius Nyerere Rais wa Kwanza wa Tanzania) au Nkrumah (Kwame Nkrumah Rais wa Kwanza wa Ghana) hawa hawakuzaliwa na kujua kama ni viongozi au watu maarufu.
“Walizaliwa kama watu wengine lakini kutokana na mafunzo wakajitambua wao ni kina nani na wanaweza kusisima wapi katika jamii,” anasema Dk. Wilson.
Dk. Wilson pamoja ucheshi wake jambo moja ambalo unaweza kumchefua akatapika kahawa yake yenye maziwa ni iwapo ana mpango wa kurejea Marekani.
“Unaniuliza ni lini nitarudi kwetu? Hebu acha kuninyanyapaa,” anasema na kisha kuongeza: “Kwangu ni hapa, mimi kuzaliwa Marekani lisiwe jambo la kuniona kuwa sistahili kuwapo hapa.
“Nimezaliwa Marekani lakini historia inajieleza wazi mimi nimetoka Afrika kwa hiyo ni Mwafrika na Tanzania iko Afrika.
“Ngoja nikwambie kitu,” anasema kwa kicheko na kisha kuongeza: “Nina makazi yangu Morogoro eneo la Mazimbu na tayari nimeshapanga kaburi langu likae wapi.”
KICHWA chake kimependezeshwa kwa nywele za kahawia na ukiangalia kwa umakini zimechanganyika na mvi. Ni mcheshi mwenye kumbukumbu nyingi pia.
Huyo ni Dk. Eddie Wilson (70) ambaye kwa miaka zaidi ya 32 yuko nchini akiwa mmoja wa wanataaluma waliobobea wakitoa mafunzo kwa wanafunzi vyuoni.
Amepata kuwa mhadhiri katika Chuo cha Uongozi na Maendeleo (IDM) ambacho sasa ni Chuo Kikuu cha Mzumbe kilichopo Morogoro.
Alistaafu miaka michache nyuma kabla ya kuitwa tena mwaka jana kwa mkataba maalumu kuwa mhadhiri wa wanafunzi wa shahada ya uzamili na uzamivu katika kampasi hiyo jijini Dar es Salaam akifundisha sayansi ya jamii.
Dk. Wilson ni mzaliwa wa Marekani aliyeamua kuchukua uraia wa Tanzania daima amekuwa akisisitiza kuwa kumwita yeye kuwa ni Mmarekani Mweusi si jambo linalopendeza na badala yake aitwe Mtanzania.
Katika mahojiano maalumu na MTANZANIA Jumapili wiki hii, Dk. Wilson anazungumzia mengi lakini kubwa ni suala la umasikini kwa nchi za Afrika na katika hili anaizungumzia zaidi Tanzania.
“Kusema kwamba sisi Watanzania ni masikini sidhani kama ni sahihi, kuna mengi yamejificha hapa.
“Watu wengi hapa pamoja na kwamba ni wakarimu, wamejenga tabia ya ajabu kidogo utakuta mtu anaomba pasipo kufanya kazi.
“Lakini kibaya ni kwamba wengi wao wanajiona kuwa wako daraja la pili siku zote na kwamba daraja la kwanza ni maalumu kwa watu fulani. Kwa hiyo hii maana yake ni kuwa hawathubutu.
“Siku hizi tunalalamika hapa kwetu kwamba ubinafsishaji ni mbaya. Hilo laweza kuwa sawa kwani ni maoni ya mtu.
“Mimi nadhani kusema kuwa ubinafsishaji ni mbaya tunakosea kabisa. Sasa hivi tuko katika mageuzi ya kidunia na Tanzania kama nchi ndani ya sayari hii haiwezi kukwepa utandawazi,” anasema Dk. Wilson.
Anaongeza: “La maana hapa tuangalie namna ubinafsishaji wa mashirika unavyokwenda, tuangalie wawekezaji wanaopewa nafasi je, wanastahili?
“Kwa mtazamo wangu naona watu wameamua kuulaani ubinafsishaji kwa sababu pengine njia za kuhalalisha hayo mambo hazikuwa sahihi.
“Na ndio maana najiuliza kama kweli tunaelewa maana halisi ya ubinafsishaji. Jambo hili halina maana kwamba watu kutoka nje waje na kuchukua mali na kutuacha masikini si hivyo.”
Dk. Wilson anasema kitu cha muhimu kinachoweza kufanywa ni kuweka mazingira katika uwazi hasa mikataba. Kwamba wananchi wanayo haki ya kujua rasilimali zao zinawanufaishaje.
Anasema kama raia wa kawaida haelewi ananufaika vipi basi atakuwa wa kwanza kuhubiri kwamba uwekezaji au ubinafsishaji haufai.
Lakini pia anaeleza kuwa kuna ulazima wa kuwapa nafasi Watanzania kuwekeza katika maeneo yao na hivyo kutoa fursa nyingi za ajira.
“Wako wafanyabiashara wenye uwezo na zipo sekta ambazo wanazimudu kwa hiyo tuwape nafasi kwanza hawa tuone.”
Vipi kuhusu mwamko wa vijana katika kuliendeleza taifa?
Katika eneo hilo Dk. Wilson anasema kuna kikwazo nchini hasa linapokuja suala la vijana kujali taifa lao.
“Wakati mimi nakuja Afrika, nilifurahia sana Tanzania kwa namna watu walivyokuwa Wazalendo. Ukikutana na mtu anasimama na kusema ‘mimi ni Mtanzania naipenda nchi yangu’ ilifurahisha sana.
“Lakini sasa kwa muda huu tulionao hali imebadilika watu hawajali hilo, wengi wameacha kujivunia nchi yao tofauti na zamani,” anasema Dk. Wilson.
Akielezea hilo, Dk. Wilson anasema huenda limechangiwa na vijana kukata tamaa na sasa wanaangalia namna ya kutoka nje ya mipaka.
Anasema suala la kuiacha nchi yao na kwenda kusaka neema sehemu nyingine si dhambi lakini usitoke nchini kwa kukata tamaa.
“Watu sasa wanasema juu ya ajira za Rais Jakaya Kikwete. Wengi wanaozungumza ni vijana wadogo wanasema hawazioni.
“Inawezekana ajira hazionekani lakini sidhani kama Rais anaweza kumpa kila mmoja kazi ya kufanya. Kikwete ni mtu mmoja hawezi kila jambo peke yake.
“Nadhani tumwache hadi 2010 atakuwa na nguvu ya kutupeleka pazuri. Tatizo hapa ni kwamba vijana wana haraka na hilo si dhambi ni mazoea ya jamii. Kila mahala kijana akitaka jambo basi lazima liwe leo leo.
“Kwa hiyo hata kama kijana akijenga wazo la kwenda Marekani afahamu kichwani mwake kuwa Marekani ya leo haikujengwa kwa siku moja, imechukua miaka mingi sana tuseme zaidi ya miaka 300. Si jambo rahisi.
“Na ndio maana nasisitiza kuwa vijana waipende nchi yao kabla ya kukimbia. Kuichukia nchi yako ni dhambi.
“Huwa nazunguka sehemu nyingi mjini nakutana na vijana ambao ni mahiri sana katika ususi, ushonaji na kutengeneza vitu vingi vya mapambo. Hawa hawakwenda shule lakini elimu yao ni kubwa.
“Kutokana na hilo mimi nadhani suala hapa si shahada nyingi kichwani bali kutumia maarifa yetu kujinasua katika umasikini.
“Bado niko na vijana na Watanzania kwa ujumla tuwe na mawazo chanya daima. Tusijidanganye kwamba tutapata neema kwa uharaka.
Lakini Dk. Wilson anasema hana budi kuonya kuwa kufanya kazi kwa bidii si jambo rahisi ni kitu mtu anadhamiria. Hii ni tabia ambayo wengine huzaliwa nayo na wengine husukumwa kuipenda.
“Kwa vile vijana ndio wanaotakiwa kuijenga nchi yao lazima wapewe elimu wajijue wao ni nani katika jamii. Wasiachwe hivi hivi.
“Ipo mifano kama Nyerere (Julius Nyerere Rais wa Kwanza wa Tanzania) au Nkrumah (Kwame Nkrumah Rais wa Kwanza wa Ghana) hawa hawakuzaliwa na kujua kama ni viongozi au watu maarufu.
“Walizaliwa kama watu wengine lakini kutokana na mafunzo wakajitambua wao ni kina nani na wanaweza kusisima wapi katika jamii,” anasema Dk. Wilson.
Dk. Wilson pamoja ucheshi wake jambo moja ambalo unaweza kumchefua akatapika kahawa yake yenye maziwa ni iwapo ana mpango wa kurejea Marekani.
“Unaniuliza ni lini nitarudi kwetu? Hebu acha kuninyanyapaa,” anasema na kisha kuongeza: “Kwangu ni hapa, mimi kuzaliwa Marekani lisiwe jambo la kuniona kuwa sistahili kuwapo hapa.
“Nimezaliwa Marekani lakini historia inajieleza wazi mimi nimetoka Afrika kwa hiyo ni Mwafrika na Tanzania iko Afrika.
“Ngoja nikwambie kitu,” anasema kwa kicheko na kisha kuongeza: “Nina makazi yangu Morogoro eneo la Mazimbu na tayari nimeshapanga kaburi langu likae wapi.”
Monday, September 17, 2007
Safari hii mwaenda Ngende au Bwagamoyo?
na innocent munyuku
JUMA limeanza vema kwa Mwandika Busati na bila shaka waungwana wengine mambo yao yanawaendea sawia. Hakuchi kumekucha.
Lakini kabla ya kuendelea na alichopanga kubwata leo hii Mzee wa Busati hana budi kuweka bayana kuwa kuwa ulingoni kwahitaji roho ngumu kama ya jambazi. Si utani mwanawane.
Manake kwa wiki nzima hii Mwandika Busati alitamani akitupilie mbali kilongalonga chake. Kisa? Madongo ya wasomaji wake waliojitambulisha kuwa ni wajuvi wa soka ndani na nje ya nchi.
Hao walifura kwamba Mzee wa Busati hakutakiwa kumtetea Kocha Mkuu wa Taifa Stars, Marcio Maximo. Wakasema eti anastahili lawama kwa maelezo kwamba kocha huyo kutoka Brazil linakocheza samba haambiliki.
Watoa hoja wakatoa festi ileveni ambayo kama Maximo angeibeba basi safari ya Ghana kwenye fainali za Kombe la Mataifa ya Afrika ingekuwa wazi.
Mzee wa Busati hakuwa na haja ya kubishana kwa kutoa misuli ya koo la hasha! Badala yake alijadiliana nao kwa hoja na kwa hakika Mungu mkubwa wengi wao wakaelewa kwamba Maximo anapaswa kupewa muda, kakuta soka ya bongo imeoza!
Hilo limepita. Wiki hii Mzee wa Busati kaja na jingine. Anazungumzia habari ya maandalizi ya Ligi Kuu Tanzania Bara itakayoanza kutimua vumbi wikiendi hii.
Ni kipindi cha neema kwa wadau mbalimbali wa soka. Bila shaka huu ndo wakati wa ‘makomandoo’ kubadili mboga na mavazi. Huu ni wakati wao wa kula mayai na viazi mbatata.
Lakini la kufurahisha ni kwamba pamoja na hayo yote ngoma iko katika maandalizi ya mpambano kati ya Simba na Yanga. Wengi wanasubiri hiyo Oktoba 24 mambo yatakuwaje?
Lakini wakati mkiendelea kusubiri kwa usongo, Mwandika Busati analeta chokochoko na safari hii anakuja na swali kwamba je, mtaendelea kwenda kwa sangoma Bwagamoyo au mtakimbilia Ngende msimu huu? (Ngende ni moja ya sehemu inayosifa kwa uchawi kusini mwa Tanzania.)
Ni swali na kizushi lakini ni bora likajibiwa kwa sababu msimu huu kuna hatari ya kuuana! Nani atakubali kudhalilishwa na hasimu wake?
Nani atakubali kusimangwa na wanachama eti kwa sababu alishindwa kutamba dimbani mbele ya mpinzani wake?
Kuna maneno mitaani kwamba msimu kama huu ukifika, tunguli nyingi zinapata wakati mgumu kwani kambi za Simba na Yanga zinahaha huku na kule kusaka njia ya ushindi.
Wanafanya hivyo eti kwa lengo la kupalilia uzuri wao wa mkakasi na kuwahadaa mashabiki kwamba wao ndio nambari wani. Mhhh huko sasa ni kuelekea motoni. Hirizi na soka wapi na wapi?
Kama ni wajuzi wa tunguli si bora basi mkae nyumbani na kuangalia shughuli nyingine, au mfungue ‘hospitali’ na kusaka wateja wataokuwa na matatizo mbalimbali ya kuhitaji tiba za jadi?
Pengine wengine wanaguna kwamba Mzee wa Busati kageuka mwendawazimu lakini huo ndio ukweli, mechi kama hiyo lazima wataalamu wameshaanza kupuliza ili mambo yaende sawa.
Kama mtaamua kwenda Ngende basi msihofu sana kwani mtapewa nauli ya kwendea huko na bajeti iko wazi. Na kwa waendao Bwagamoyo pia shaka ondoeni.
Leo hii mwaenda kwa sangoma kwa ajili ya kuwawezesha kushinda mechi wakati wenzenu wanacheza mpira wa kisasa. Mkishinda kwenda mechi za kimataifa mnapwaya kwani huko hakuabudiwi ndumba bali ufundi halisi uwanjani.
Hizi ni tetesi za mitaani lakini zina ukweli ndani yake. Hakuna urongo hapa. Wapo wanaolala makuburini kabla ya mechi. Badilikeni, chezeni mpira kwa kanuni za kisasa.
Leo hii mwaendekeza masuala ya uganga wa jadi katika soka mkichaguliwa timu ya taifa na kuboronga mwamtupia lawama kocha hivi kweli huu ni uungwana?
Mzee wa Busati anaelekea ukingoni kwa Jumanne hii akiamini kuwa wadau wake wanaendelea kumpa sapoti ya kila hali.
Jiji la Darisalama linaendelea kulipuka kwa raha zake ingawa vibaka nao wanaongezeka. Yote hayo ni maisha tutapambana hadi mwisho. Wakiingia anga za Mzee wa Busati anajua afanye nini kama ni kutembeza karate au masumbwi. Yote yanawezekana.
Husemwa kwamba waungwana huelezana mengi ya busara. Basi na Mzee wa Busati analo lake la kumalizia kwa watu wake kuhusiana na njia mpya za ukabaha jijini Darisalama.
Mkae mkijua kuwa jiji sasa limevamiwa. Wenye ndoa kaeni chonjo manake kuna sampuli mpya za machangudoa. Si wale wa Ohio na Barabara ya Shekilango la hasha! Siku hizi wanapita ofisini au baa kwa kigezo cha promosheni ya bidhaa ikiwemo miili yao.
Pengine hii ni taarifa njema kwa wakware. Vinginevyo chukueni tahadhari saa mbaya hii.
Wasalaam,
JUMA limeanza vema kwa Mwandika Busati na bila shaka waungwana wengine mambo yao yanawaendea sawia. Hakuchi kumekucha.
Lakini kabla ya kuendelea na alichopanga kubwata leo hii Mzee wa Busati hana budi kuweka bayana kuwa kuwa ulingoni kwahitaji roho ngumu kama ya jambazi. Si utani mwanawane.
Manake kwa wiki nzima hii Mwandika Busati alitamani akitupilie mbali kilongalonga chake. Kisa? Madongo ya wasomaji wake waliojitambulisha kuwa ni wajuvi wa soka ndani na nje ya nchi.
Hao walifura kwamba Mzee wa Busati hakutakiwa kumtetea Kocha Mkuu wa Taifa Stars, Marcio Maximo. Wakasema eti anastahili lawama kwa maelezo kwamba kocha huyo kutoka Brazil linakocheza samba haambiliki.
Watoa hoja wakatoa festi ileveni ambayo kama Maximo angeibeba basi safari ya Ghana kwenye fainali za Kombe la Mataifa ya Afrika ingekuwa wazi.
Mzee wa Busati hakuwa na haja ya kubishana kwa kutoa misuli ya koo la hasha! Badala yake alijadiliana nao kwa hoja na kwa hakika Mungu mkubwa wengi wao wakaelewa kwamba Maximo anapaswa kupewa muda, kakuta soka ya bongo imeoza!
Hilo limepita. Wiki hii Mzee wa Busati kaja na jingine. Anazungumzia habari ya maandalizi ya Ligi Kuu Tanzania Bara itakayoanza kutimua vumbi wikiendi hii.
Ni kipindi cha neema kwa wadau mbalimbali wa soka. Bila shaka huu ndo wakati wa ‘makomandoo’ kubadili mboga na mavazi. Huu ni wakati wao wa kula mayai na viazi mbatata.
Lakini la kufurahisha ni kwamba pamoja na hayo yote ngoma iko katika maandalizi ya mpambano kati ya Simba na Yanga. Wengi wanasubiri hiyo Oktoba 24 mambo yatakuwaje?
Lakini wakati mkiendelea kusubiri kwa usongo, Mwandika Busati analeta chokochoko na safari hii anakuja na swali kwamba je, mtaendelea kwenda kwa sangoma Bwagamoyo au mtakimbilia Ngende msimu huu? (Ngende ni moja ya sehemu inayosifa kwa uchawi kusini mwa Tanzania.)
Ni swali na kizushi lakini ni bora likajibiwa kwa sababu msimu huu kuna hatari ya kuuana! Nani atakubali kudhalilishwa na hasimu wake?
Nani atakubali kusimangwa na wanachama eti kwa sababu alishindwa kutamba dimbani mbele ya mpinzani wake?
Kuna maneno mitaani kwamba msimu kama huu ukifika, tunguli nyingi zinapata wakati mgumu kwani kambi za Simba na Yanga zinahaha huku na kule kusaka njia ya ushindi.
Wanafanya hivyo eti kwa lengo la kupalilia uzuri wao wa mkakasi na kuwahadaa mashabiki kwamba wao ndio nambari wani. Mhhh huko sasa ni kuelekea motoni. Hirizi na soka wapi na wapi?
Kama ni wajuzi wa tunguli si bora basi mkae nyumbani na kuangalia shughuli nyingine, au mfungue ‘hospitali’ na kusaka wateja wataokuwa na matatizo mbalimbali ya kuhitaji tiba za jadi?
Pengine wengine wanaguna kwamba Mzee wa Busati kageuka mwendawazimu lakini huo ndio ukweli, mechi kama hiyo lazima wataalamu wameshaanza kupuliza ili mambo yaende sawa.
Kama mtaamua kwenda Ngende basi msihofu sana kwani mtapewa nauli ya kwendea huko na bajeti iko wazi. Na kwa waendao Bwagamoyo pia shaka ondoeni.
Leo hii mwaenda kwa sangoma kwa ajili ya kuwawezesha kushinda mechi wakati wenzenu wanacheza mpira wa kisasa. Mkishinda kwenda mechi za kimataifa mnapwaya kwani huko hakuabudiwi ndumba bali ufundi halisi uwanjani.
Hizi ni tetesi za mitaani lakini zina ukweli ndani yake. Hakuna urongo hapa. Wapo wanaolala makuburini kabla ya mechi. Badilikeni, chezeni mpira kwa kanuni za kisasa.
Leo hii mwaendekeza masuala ya uganga wa jadi katika soka mkichaguliwa timu ya taifa na kuboronga mwamtupia lawama kocha hivi kweli huu ni uungwana?
Mzee wa Busati anaelekea ukingoni kwa Jumanne hii akiamini kuwa wadau wake wanaendelea kumpa sapoti ya kila hali.
Jiji la Darisalama linaendelea kulipuka kwa raha zake ingawa vibaka nao wanaongezeka. Yote hayo ni maisha tutapambana hadi mwisho. Wakiingia anga za Mzee wa Busati anajua afanye nini kama ni kutembeza karate au masumbwi. Yote yanawezekana.
Husemwa kwamba waungwana huelezana mengi ya busara. Basi na Mzee wa Busati analo lake la kumalizia kwa watu wake kuhusiana na njia mpya za ukabaha jijini Darisalama.
Mkae mkijua kuwa jiji sasa limevamiwa. Wenye ndoa kaeni chonjo manake kuna sampuli mpya za machangudoa. Si wale wa Ohio na Barabara ya Shekilango la hasha! Siku hizi wanapita ofisini au baa kwa kigezo cha promosheni ya bidhaa ikiwemo miili yao.
Pengine hii ni taarifa njema kwa wakware. Vinginevyo chukueni tahadhari saa mbaya hii.
Wasalaam,
Tuesday, September 11, 2007
Mwamsakama Maximo kwa lipi?
na innocent munyuku
INATIA uchungu! Ni mengi yanayotia uchungu lakini hili la Taifa Stars kunyukwa na Msumbiji linaumiza zaidi.
Kwamba furaha yote ya kuiona Stars ikitinga Fainali za Kombe la Mataifa Afrika mwakani huko Ghana imetumbukia nyongo. Tanzania imegota labda tuwaze bahati ya Kombe la Dunia.
Lakini mbali na kufungwa na Msumbiji Jumamosi iliyopita, Mwandika Busati ana uchungu mwingine uliotokana na kero za mashabiki wa soka nchini.
Hao wameshaanza kumsema vibaya Kocha Mkuu wa Stars, Marcio Maximo eti hajui kazi yake. Hakika hili nalo linatia uchungu.
Mzee wa Busati amepata na butwaa asijue aanzie wapi. Kinachoshangaza ni kwamba hao wanaopiga kelele ndio hao hao waliokuwa wakimshangilia Maximo baada ya kuilaza Burkina Faso na pia Uganda.
Ni hao hao waliokuwa wakiimba sifa hata wakiwa ndotoni kwamba Maximo ni kiboko yao. Leo hii wamegeuka, wanamwona kocha huyo kutoka Brazil kuwa ni mwenye mikosi. Hili linashangaza!
Hao wanaobwata kama wendawazimu bila shaka hawajui wanenalo na wamesahau historia ya soka nchini Tanzania. Wao wanaishi leo, ya jana na yajayo hawayatambui.
Mzee wa Busati si msemaji wa Maximo lakini kwa leo anaomba ajaribu kuteta kwa uwazi kwamba Mbrazili huyo anatwishwa lawama asizostahili. Anaonewa na yafaa aachwe.
Huu si muda wa kumlaumu Maximo hata kidogo. Kusema kwamba uwezo wake umekoma huku ni kukosa adabu. Hiyo ni sawa na kumchungulia mkwe maliwatoni.
Maximo alipotua nchini aliweka kila jambo kwa uwazi hasa alipoelezea majukumu yake katika timu ya taifa. Kila alipopata mwanya hakusita kusema kwamba kilichomleta nchini ni kusuka vipaji upya na kwa mwendo wa kuridhisha.
Hilo kalifanya na bila shaka anaendelea nalo. Maximo hakuja nchini kutupeleka Ghana. Hilo hakulisema, alichotamka ni kuwa anaomba ushirikiano wa kila hali ili mambo yasiende upogo.
Maximo hakuwahi kutamka kwamba lazima tufike Ghana katika Kombe la Mataifa Afrika. Daima amekuwa akisisitiza uboreshaji wa vipaji vya soka kwa miaka ijayo.
Huyu si malaika na wala si mfalme njozi. Tuache kumshambulia kwa makombora ya lawama. Mwacheni apumzike aangalie namna ya kukisuka upya kikosi chake kwa mashindano yajayo.
Isingelikuwa rahisi kwa Maximo kwenda Ghana na Stars yenye wachezaji ambao huko nyuma hawakuandaliwa vizuri.
Nani asiyejua kuwa soka ya Tanzania ilikuwa kama yatima aliyekosa malezi? Nani hajui kwamba mamlaka za soka enzi hizo zilijaa ubabaishaji? Nani hajui kwamba ofisi za soka ziligeuzwa sehemu za kupiga soga?
Hawa wachezaji waliopo ni kizazi kile kile ambacho walezi hawakuwa makini kuwatumikia. Waliachwa wajiamulie mambo yao. Viongozi wao hawakufunda nidhamu.
Wachezaji hawa wangali wanahitaji muda kuandaliwa kwa umakini. Na ndio maana wengine husema kwamba ni vigumu kumfuza mbwa mbinu mpya.
Hao wanaomlaani Maximo na wasimame waseme ni wapi kuna kitalu cha soka hapa nchini? Kwamba kuna mahala waweza kwenda ukawakuta wachezaji wakipikwa? Hakuna!
Wachezaji waliopo ni wale wa kuokotwa Simba, Yanga na Mtibwa. Huko kuna kitu gani kipya? Miaka nenda rudi wamekuwa wakiendesha kile kinachoitwa fitna ndani ya soka.
Mwandika Busati haoni kama kuna haja ya kumnyooshea Maximo vidole vya uhasama. Kajitahidi na kwa kasi yake akipewa muda ataweza kuwapa Watanzania furaha katika miaka ijayo.
Hebu msikizeni Maximo, mpeni muda kama alivyoomba na juzi kasema wazi kuwa kushindwa kwa Stars kwenda Ghana si mwisho wa programu zake.
Mwacheni anywe mvinyo wake kwa raha. Msimpe karaha kiasi hicho. Hao waliovurunda zaidi hadi soka ikageuka kuwa mchezo wa wahuni mbona hamuwataji? Hofu yenu i wapi?
Hubirini mabaya yao pia. Kuna wengi wamechangia soka kuwa kijiwe. Wakila posho za wachezaji na hata wafadhili walipojitolea kuweka fedha kwa maendeleo ya soka, viongozi hao pasipo soni wakainua vinywa na kubwia fedha hizo. Mbona hamuwasemi?
Mzee wa Busati anakomea hapa kwa msisitizo kwamba kuendelea kumsimanga Maximo ni kumfanyia makosa. Mpeni muda Mwanawane.
Jumanne hii Mwandika Busati anaweka miguu juu akiangalia namna wapenda amani wanavyokumbuka mlipuko ulioua Wamarekani kwenye ardhi yao miaka sita nyuma. Wakasema Osama bin Laden alihusika.
Vinginevyo kila jambo laenda sawia, ngwenje za maji ya kunywa zingalipo na hata yale maji ya dhahabu hayampigi chenga kwa tarehe kama hizi. Neema ingalipo.
Wasalaam,
INATIA uchungu! Ni mengi yanayotia uchungu lakini hili la Taifa Stars kunyukwa na Msumbiji linaumiza zaidi.
Kwamba furaha yote ya kuiona Stars ikitinga Fainali za Kombe la Mataifa Afrika mwakani huko Ghana imetumbukia nyongo. Tanzania imegota labda tuwaze bahati ya Kombe la Dunia.
Lakini mbali na kufungwa na Msumbiji Jumamosi iliyopita, Mwandika Busati ana uchungu mwingine uliotokana na kero za mashabiki wa soka nchini.
Hao wameshaanza kumsema vibaya Kocha Mkuu wa Stars, Marcio Maximo eti hajui kazi yake. Hakika hili nalo linatia uchungu.
Mzee wa Busati amepata na butwaa asijue aanzie wapi. Kinachoshangaza ni kwamba hao wanaopiga kelele ndio hao hao waliokuwa wakimshangilia Maximo baada ya kuilaza Burkina Faso na pia Uganda.
Ni hao hao waliokuwa wakiimba sifa hata wakiwa ndotoni kwamba Maximo ni kiboko yao. Leo hii wamegeuka, wanamwona kocha huyo kutoka Brazil kuwa ni mwenye mikosi. Hili linashangaza!
Hao wanaobwata kama wendawazimu bila shaka hawajui wanenalo na wamesahau historia ya soka nchini Tanzania. Wao wanaishi leo, ya jana na yajayo hawayatambui.
Mzee wa Busati si msemaji wa Maximo lakini kwa leo anaomba ajaribu kuteta kwa uwazi kwamba Mbrazili huyo anatwishwa lawama asizostahili. Anaonewa na yafaa aachwe.
Huu si muda wa kumlaumu Maximo hata kidogo. Kusema kwamba uwezo wake umekoma huku ni kukosa adabu. Hiyo ni sawa na kumchungulia mkwe maliwatoni.
Maximo alipotua nchini aliweka kila jambo kwa uwazi hasa alipoelezea majukumu yake katika timu ya taifa. Kila alipopata mwanya hakusita kusema kwamba kilichomleta nchini ni kusuka vipaji upya na kwa mwendo wa kuridhisha.
Hilo kalifanya na bila shaka anaendelea nalo. Maximo hakuja nchini kutupeleka Ghana. Hilo hakulisema, alichotamka ni kuwa anaomba ushirikiano wa kila hali ili mambo yasiende upogo.
Maximo hakuwahi kutamka kwamba lazima tufike Ghana katika Kombe la Mataifa Afrika. Daima amekuwa akisisitiza uboreshaji wa vipaji vya soka kwa miaka ijayo.
Huyu si malaika na wala si mfalme njozi. Tuache kumshambulia kwa makombora ya lawama. Mwacheni apumzike aangalie namna ya kukisuka upya kikosi chake kwa mashindano yajayo.
Isingelikuwa rahisi kwa Maximo kwenda Ghana na Stars yenye wachezaji ambao huko nyuma hawakuandaliwa vizuri.
Nani asiyejua kuwa soka ya Tanzania ilikuwa kama yatima aliyekosa malezi? Nani hajui kwamba mamlaka za soka enzi hizo zilijaa ubabaishaji? Nani hajui kwamba ofisi za soka ziligeuzwa sehemu za kupiga soga?
Hawa wachezaji waliopo ni kizazi kile kile ambacho walezi hawakuwa makini kuwatumikia. Waliachwa wajiamulie mambo yao. Viongozi wao hawakufunda nidhamu.
Wachezaji hawa wangali wanahitaji muda kuandaliwa kwa umakini. Na ndio maana wengine husema kwamba ni vigumu kumfuza mbwa mbinu mpya.
Hao wanaomlaani Maximo na wasimame waseme ni wapi kuna kitalu cha soka hapa nchini? Kwamba kuna mahala waweza kwenda ukawakuta wachezaji wakipikwa? Hakuna!
Wachezaji waliopo ni wale wa kuokotwa Simba, Yanga na Mtibwa. Huko kuna kitu gani kipya? Miaka nenda rudi wamekuwa wakiendesha kile kinachoitwa fitna ndani ya soka.
Mwandika Busati haoni kama kuna haja ya kumnyooshea Maximo vidole vya uhasama. Kajitahidi na kwa kasi yake akipewa muda ataweza kuwapa Watanzania furaha katika miaka ijayo.
Hebu msikizeni Maximo, mpeni muda kama alivyoomba na juzi kasema wazi kuwa kushindwa kwa Stars kwenda Ghana si mwisho wa programu zake.
Mwacheni anywe mvinyo wake kwa raha. Msimpe karaha kiasi hicho. Hao waliovurunda zaidi hadi soka ikageuka kuwa mchezo wa wahuni mbona hamuwataji? Hofu yenu i wapi?
Hubirini mabaya yao pia. Kuna wengi wamechangia soka kuwa kijiwe. Wakila posho za wachezaji na hata wafadhili walipojitolea kuweka fedha kwa maendeleo ya soka, viongozi hao pasipo soni wakainua vinywa na kubwia fedha hizo. Mbona hamuwasemi?
Mzee wa Busati anakomea hapa kwa msisitizo kwamba kuendelea kumsimanga Maximo ni kumfanyia makosa. Mpeni muda Mwanawane.
Jumanne hii Mwandika Busati anaweka miguu juu akiangalia namna wapenda amani wanavyokumbuka mlipuko ulioua Wamarekani kwenye ardhi yao miaka sita nyuma. Wakasema Osama bin Laden alihusika.
Vinginevyo kila jambo laenda sawia, ngwenje za maji ya kunywa zingalipo na hata yale maji ya dhahabu hayampigi chenga kwa tarehe kama hizi. Neema ingalipo.
Wasalaam,
Monday, September 3, 2007
Zemkala, Machifu, Maembe na Usiku wa Umoja
na innocent munyuku
MKUSANYIKO wa muziki wa reggae, midundo ya ngoma za asili kutoka kwa kundi la Zemkala na Bagamoyo Pirits ni mambo yanayoanza kulitikiza jiji la Dar es Salaam kiasi cha wiki mbili zilizopita.
Pengine niseme kuwa mashabiki wa muziki wamezoea mkusanyiko kama huo kuwa kwenye matamasha maalumu na si mazoea ya kila wiki. Lakini sasa hilo limewezekana baada ya Umoja Entertainment kuanzisha Usiku wa Umoja unaofanyika kila Ijumaa kwenye Ukumbi wa Art Gallery Mbezi Beach jijini Dar es Salaam.
Ni usiku wa mseto wenye kila aina raha kwa mashabiki wa muziki. Naam ndivyo ulivyo kutokana na mchanganyiko wa vipaji wasanii wa aina mbalimbali. Kuanzia wataalamu wa reggae, ngoma za asili na Madj wenye ujuzi wa kuwarusha mashabiki kwa staili nyingine za muziki kwa mtindo wa disko.
Lakini ukiachana na muziki wa Dj, cha kufurahisha ni mkusanyiko wa vichwa vyenye ujuzi wa muziki. Hawa ndio wasanii halisi waliopikwa wakapikika na wamedhihirisha hilo katika ulimwengu wa medani hiyo katika kona nyingi za dunia.
Tuanze na kundi la Zemkala. Hawa ni vijana wananane waliojikusanya kwa nia ya kuzinadi ngoma za asili. Zemkala ni neno la Kiyao likiwa na maana ya maendeleo.
Lije jua au mvua Zemkala hawana masihara kwenye kazi na ndio maana katika Usiku wa Umoja huko Art Gallery mashabiki wanapagawa kwa staili yao ya uimbaji na uchezaji wa ngoma za asili.
Kundi hilo linawajumuisha Yuster Nyakachara, Havintishi Baraza, Fadhili Mkenda, Yusuf Chambuso, Maulid Mastir, Kasembe Ungani, Shabaan Mugado na Fred Saganda.
Unapopigwa wimbo wa Tuvine (Tucheze) waweza kudhani kuwa jukwaa linasambaratika muda huo kutokana na kishindo kikuu cha ngoma za vijana hao ambao hawajavuka umri wa miaka 30.
Katika onyesho la Ijumaa iliyopita wakati mwendesha shughuli alipotangaza kuwa Zemkala walikuwa wanajiandaa kuvamia jukwaa na midundo ya asili, baadhi ya mashabiki pengine kwa ile dhana ya kubeza muziki wa utamaduni walianza minongÕono ya kutoridhika.
Lakini baada ya kundi hilo kuanza kuonyesha umahiri wao, hapakuwa na kuangalia pembeni zaidi ya kuwakodolea macho wasanii hao na kuwasindikiza kwa vifijo na nderemo. Huo ukawa ushindi kwa Zemkala dhidi ya fikra potofu zinazojali muziki wa kigeni.
Kabla ya Zemkala, kulikuwa na onyesho kutoka kwa Bagamoyo Pirits linaloongozwa na msanii kinara Vitali Maembe ambaye Jumamosi hii anamalizia stashahada yake kwenye Chuo cha Sanaa cha Kimataifa cha Bagamoyo.
Kama ilivyotarajiwa, Maembe na kundi lake wakiwa na mtindo wao wa Motokaa, waliwakumbusha mashabiki uhondo wa kibao cha Sumu ya Teja na hivyo kuwateka nyoyo mashabiki.
Ukiachana na hao, wengine waliokamilisha Usiku wa Umoja ni kundi la reggae la Machifu. Kazi ya wasanii hawa kwa hakika iliwashangaza wengi kutokana na ukweli kwamba si kundi linalofanya mazoezi ya pamoja.
Kila mmoja yu katika pilika zake na ikifika siku ya onyesho kila muhusika hukumbatia majukumu yake jukwaani na si rahisi kujua kuwa hawako pamoja katika mazoezi ya kila siku.
Wanapoimba kibao cha Julia moja kwa moja kutoka jukwaani si rahisi kujua watu hawa hawana mazoezi ya muda mrefu katika maisha yao. Hukutana saa chache kabla ya onyesho.
Ni wanamapinduzi, waliojaa fikra za kumkomboa mtu Mweusi kutoka kwenye makucha ya watu wa Magharibi. Makucha ambayo kwa miaka mingi yameendelea kuwaumiza Waafrika kwa kisingizio cha ustaarabu.
Hawa ni wakombozi wanaotumia magitaa, vinanda na sauti zao katika kuwalaani mafisadi wanaendelea kuikandamiza nafsi ya mnyonge si ndani ya Afrika tu bali duniani kote kunakohubiriwa upendo.
Lakini nini hasa kiini cha kuleta Usiku wa Umoja? Mwasisi wa usiku huo, Gotta Warioba ameliambia gazeti hili kuwa lengo ni kuwapa mashabiki mseto wa burudani.
ÒHili wazo ni la muda na nimekuwa nikiwaza kuwa kuna umuhimu wa kuwa na kitu kama hiki kwa sababu bila mkusanyiko wa aina hii hatuwezi kufika mbali.
ÒUmekuwa shahidi hapa. Wasanii wamepiga reggae, ngoma za asili na huu ni mwanzo tu nadhani katika siku zijazo tutakuwa na ladha tofauti tofauti zaidi,Ó anasema Gotta.
Lakini mbali na kuwakusanya mashabiki kwa lengo la kuonyesha uwezo wao, Gotta anasema huo ni mwanya kwa vikundi kuendelea kuwa katika joto la jukwaa kila leo.
Anasema si jambo zuri kwa msanii kusubiri mialiko ya msimu wakati upo uwezo wa kuwakutanisha kila wiki. Kwamba mbali na kubadilishana mawazo, mkusanyiko kama huo ni sawa na kisima cha ujuzi kwa wasanii.
Je, wasanii wenyewe wanasemaje kuhusu Usiku wa Umoja? Maembe anaeleza kuwa amefarijika kutokana na utaratibu huo kwa sababu mbali na kujitangaza, wanapata fursa ya kuona mwamko wa mashabiki dhidi ya kazi za sanaa.
Kauli kama hiyo haina tofauti sana na Kasembe Ungani wa Zemkala. ÒTumekuwa tukisubiri sana mambo kama hayaÉhapa unazidi kuwa mwenye hamu ya kuendelea na sanaa kwa sababu unapata changamoto za kila aina.Ó
Lakini kwa mujibu wa Ungani changamoto pia kwa watu wengine wanaojitangaza kuwa wasanii wakati hawana ubunifu wowote.
ÒSisi hapa umeona tunapiga kazi moja kwa moja hakuna anayetumia CD kuimba, watu wanapiga vyombo kwa ubunifu mkubwa. Hii ndiyo tofauti na hao wengine,Ó anaeleza.
Anasema kutokana na hilo ni vema wanaodhani kuwa wasanii wakajipanga upya kwani kuimba pasipokujua upigaji wa ala mbalimbali na elimu ya muziki kwa ujumla ni kujidanganya.
Kwa mtazamo wangu, usiku huu usiwe kama mbio za sakafuni. Wasanii pamoja na waandaaji waendelee kulitangaza jina la sanaa kwa ubora unaosubiriwa na mashabiki.
Ni wazi kuwa kama mjumuiko wa aina hiyo utaendelea kuimarishwa, wasanii watakuwa na nafasi nzuri ya kujiimarisha katika kazi zao za kila siku kwani umoja daima ni nguvu.
Umoja una umuhimu mkubwa katika maisha ya mwanadamu na hilo limewekwa kwenye maandiko ya Biblia na Quran pia. Kwamba tuwe na umoja ili kujenga uhusiano mwema daima.
MKUSANYIKO wa muziki wa reggae, midundo ya ngoma za asili kutoka kwa kundi la Zemkala na Bagamoyo Pirits ni mambo yanayoanza kulitikiza jiji la Dar es Salaam kiasi cha wiki mbili zilizopita.
Pengine niseme kuwa mashabiki wa muziki wamezoea mkusanyiko kama huo kuwa kwenye matamasha maalumu na si mazoea ya kila wiki. Lakini sasa hilo limewezekana baada ya Umoja Entertainment kuanzisha Usiku wa Umoja unaofanyika kila Ijumaa kwenye Ukumbi wa Art Gallery Mbezi Beach jijini Dar es Salaam.
Ni usiku wa mseto wenye kila aina raha kwa mashabiki wa muziki. Naam ndivyo ulivyo kutokana na mchanganyiko wa vipaji wasanii wa aina mbalimbali. Kuanzia wataalamu wa reggae, ngoma za asili na Madj wenye ujuzi wa kuwarusha mashabiki kwa staili nyingine za muziki kwa mtindo wa disko.
Lakini ukiachana na muziki wa Dj, cha kufurahisha ni mkusanyiko wa vichwa vyenye ujuzi wa muziki. Hawa ndio wasanii halisi waliopikwa wakapikika na wamedhihirisha hilo katika ulimwengu wa medani hiyo katika kona nyingi za dunia.
Tuanze na kundi la Zemkala. Hawa ni vijana wananane waliojikusanya kwa nia ya kuzinadi ngoma za asili. Zemkala ni neno la Kiyao likiwa na maana ya maendeleo.
Lije jua au mvua Zemkala hawana masihara kwenye kazi na ndio maana katika Usiku wa Umoja huko Art Gallery mashabiki wanapagawa kwa staili yao ya uimbaji na uchezaji wa ngoma za asili.
Kundi hilo linawajumuisha Yuster Nyakachara, Havintishi Baraza, Fadhili Mkenda, Yusuf Chambuso, Maulid Mastir, Kasembe Ungani, Shabaan Mugado na Fred Saganda.
Unapopigwa wimbo wa Tuvine (Tucheze) waweza kudhani kuwa jukwaa linasambaratika muda huo kutokana na kishindo kikuu cha ngoma za vijana hao ambao hawajavuka umri wa miaka 30.
Katika onyesho la Ijumaa iliyopita wakati mwendesha shughuli alipotangaza kuwa Zemkala walikuwa wanajiandaa kuvamia jukwaa na midundo ya asili, baadhi ya mashabiki pengine kwa ile dhana ya kubeza muziki wa utamaduni walianza minongÕono ya kutoridhika.
Lakini baada ya kundi hilo kuanza kuonyesha umahiri wao, hapakuwa na kuangalia pembeni zaidi ya kuwakodolea macho wasanii hao na kuwasindikiza kwa vifijo na nderemo. Huo ukawa ushindi kwa Zemkala dhidi ya fikra potofu zinazojali muziki wa kigeni.
Kabla ya Zemkala, kulikuwa na onyesho kutoka kwa Bagamoyo Pirits linaloongozwa na msanii kinara Vitali Maembe ambaye Jumamosi hii anamalizia stashahada yake kwenye Chuo cha Sanaa cha Kimataifa cha Bagamoyo.
Kama ilivyotarajiwa, Maembe na kundi lake wakiwa na mtindo wao wa Motokaa, waliwakumbusha mashabiki uhondo wa kibao cha Sumu ya Teja na hivyo kuwateka nyoyo mashabiki.
Ukiachana na hao, wengine waliokamilisha Usiku wa Umoja ni kundi la reggae la Machifu. Kazi ya wasanii hawa kwa hakika iliwashangaza wengi kutokana na ukweli kwamba si kundi linalofanya mazoezi ya pamoja.
Kila mmoja yu katika pilika zake na ikifika siku ya onyesho kila muhusika hukumbatia majukumu yake jukwaani na si rahisi kujua kuwa hawako pamoja katika mazoezi ya kila siku.
Wanapoimba kibao cha Julia moja kwa moja kutoka jukwaani si rahisi kujua watu hawa hawana mazoezi ya muda mrefu katika maisha yao. Hukutana saa chache kabla ya onyesho.
Ni wanamapinduzi, waliojaa fikra za kumkomboa mtu Mweusi kutoka kwenye makucha ya watu wa Magharibi. Makucha ambayo kwa miaka mingi yameendelea kuwaumiza Waafrika kwa kisingizio cha ustaarabu.
Hawa ni wakombozi wanaotumia magitaa, vinanda na sauti zao katika kuwalaani mafisadi wanaendelea kuikandamiza nafsi ya mnyonge si ndani ya Afrika tu bali duniani kote kunakohubiriwa upendo.
Lakini nini hasa kiini cha kuleta Usiku wa Umoja? Mwasisi wa usiku huo, Gotta Warioba ameliambia gazeti hili kuwa lengo ni kuwapa mashabiki mseto wa burudani.
ÒHili wazo ni la muda na nimekuwa nikiwaza kuwa kuna umuhimu wa kuwa na kitu kama hiki kwa sababu bila mkusanyiko wa aina hii hatuwezi kufika mbali.
ÒUmekuwa shahidi hapa. Wasanii wamepiga reggae, ngoma za asili na huu ni mwanzo tu nadhani katika siku zijazo tutakuwa na ladha tofauti tofauti zaidi,Ó anasema Gotta.
Lakini mbali na kuwakusanya mashabiki kwa lengo la kuonyesha uwezo wao, Gotta anasema huo ni mwanya kwa vikundi kuendelea kuwa katika joto la jukwaa kila leo.
Anasema si jambo zuri kwa msanii kusubiri mialiko ya msimu wakati upo uwezo wa kuwakutanisha kila wiki. Kwamba mbali na kubadilishana mawazo, mkusanyiko kama huo ni sawa na kisima cha ujuzi kwa wasanii.
Je, wasanii wenyewe wanasemaje kuhusu Usiku wa Umoja? Maembe anaeleza kuwa amefarijika kutokana na utaratibu huo kwa sababu mbali na kujitangaza, wanapata fursa ya kuona mwamko wa mashabiki dhidi ya kazi za sanaa.
Kauli kama hiyo haina tofauti sana na Kasembe Ungani wa Zemkala. ÒTumekuwa tukisubiri sana mambo kama hayaÉhapa unazidi kuwa mwenye hamu ya kuendelea na sanaa kwa sababu unapata changamoto za kila aina.Ó
Lakini kwa mujibu wa Ungani changamoto pia kwa watu wengine wanaojitangaza kuwa wasanii wakati hawana ubunifu wowote.
ÒSisi hapa umeona tunapiga kazi moja kwa moja hakuna anayetumia CD kuimba, watu wanapiga vyombo kwa ubunifu mkubwa. Hii ndiyo tofauti na hao wengine,Ó anaeleza.
Anasema kutokana na hilo ni vema wanaodhani kuwa wasanii wakajipanga upya kwani kuimba pasipokujua upigaji wa ala mbalimbali na elimu ya muziki kwa ujumla ni kujidanganya.
Kwa mtazamo wangu, usiku huu usiwe kama mbio za sakafuni. Wasanii pamoja na waandaaji waendelee kulitangaza jina la sanaa kwa ubora unaosubiriwa na mashabiki.
Ni wazi kuwa kama mjumuiko wa aina hiyo utaendelea kuimarishwa, wasanii watakuwa na nafasi nzuri ya kujiimarisha katika kazi zao za kila siku kwani umoja daima ni nguvu.
Umoja una umuhimu mkubwa katika maisha ya mwanadamu na hilo limewekwa kwenye maandiko ya Biblia na Quran pia. Kwamba tuwe na umoja ili kujenga uhusiano mwema daima.
Prof. Ishengoma: Si lazima wote twende bungeni
na innocent munyuku
NI asubuhi ya saa mbili na nusu hivi. Jumamosi iliyotulia, siku ambayo nimejaa shauku ya kukutana na msomi aliyebobea katika masuala ya kilimo lakini akaamua kuwania nafasi ya chini katika siasa.
Huyu si mwingine bali ni Profesa Romanus Ishengoma (54), Mhadhiri Mwandamizi wa Chuo Kikuu cha Kilimo cha Sokoine Morogoro ambaye hivi karibuni iliyopita amefanya mahojiano maalumu na RAI na kutoboa kisa cha yeye kujiingiza katika siasa akiwania nafasi ya chini kabisa.
Akiwa amevalia vazi la kaptula na shati la bluu ananifuata katika lango kuu la kuingilia nyumbani kwake eneo la Falkland mjini Morogoro. Ananikaribisha baada ya utambulisho mfupi. Ni mwingi wa mazungumzo lakini kila anachozungumza hasiti kukitolea mifano na wakati mwingine kukushirikisha katika mazungumzo kwa kuuliza maswali.
ÒUnaujua huu ni mti gani?Ó ananiuliza akinionyesha mti mmojawapo unaopendezesha nyumba yake iliyozungukwa na mti. Mti huo anaouliza ni wa aina ya cacao ambao kwa mazoea haulimwi nchini Tanzania.
Lakini baadaye ananieleza kuwa anaelewa fika kwamba si kwenda kuangalia miti aliyoipanda na hivyo ananipisha niendelee na kiini cha safari yangu.
Nami bila kusita namjibu kwamba kilichonileta ni habari ya miti pia kwa hiyo hana haja ya kuacha kuzungumzia suala la mazingira. Tunashirikiana kicheko na kuketi katika viti nje ya nyumba yake.
Katika Uchaguzi Mkuu wa mwaka jana, wengi hawakuelewa pale waliposoma kwenye magazeti au kupata habari kupitia vyombo vingine kwamba Profesa wa Chuo Kikuu anawania nafasi ya udiwani wa Kata ya Mbuyuni mjini Morogoro.
Prof. Ishengoma analielezea jambo hilo kuwa ni msimamo wake katika maisha.
ÒSiwezi kuwa driven (kuendeshwa) na mkumbo, na hii ni kwa sababu nina elimu ambayo ndio msingi mkubwa wa maisha.
ÒKusema tu kwamba mimi ni profesa haitoshi, mchango wangu ni nini katika jamiiÉmaendeleo daima huanzia katika grass roots na huu ndio mchango,Ó anasema na kisha kuongeza:
ÒKwa hiyo unapozungumzia udiwani unazungumzia msingi wa mambo mengi ya jamii, na labda niwakumbushe wanaonishangaa kwamba udiwani hauniondelei uprofesa nilionao.Ó
Anasema aliona ni vema aanzie na udiwani kwani ipo haja ya kujenga msingi.
ÒNawashauri wasomi au niseme maprofesa wenzangu, tuache kulalamika na badala yake tuanze kuwaletea maendeleo wananchi sehemu tunazoishi.
ÒLakini hapa pia tuwekane sawa kwamba si lazima wote twende bungeni. Maprofesa wamebaki kulalamika na wengi hawataki kuwatumikia wananchi,Ó anasema.
Je, katika uchaguzi huo wa mwaka jana hakutengwa na wananchi wa Morogoro kwa ukabila hasa ikizingatiwa kwamba yeye ni mtu wa Bukoba?
ÒWananchi wa Morogoro si wakabila, naomba tusiwapakazie. Lakini niliwahi kusikia minongÕono juu ya jambo hilo. Lakini hawa mimi ni ndugu zangu.
ÒHili nalisema kwa uwazi kabisa, Waluguru ni ndugu zangu. Nimekaa hapa kwa miaka zaidi ya 30 na sioni kama natengwa kama wapo wenye hulka hiyo ni wachache. Sasa hatuwezi kusema Waluguru ni wakabila wakati wenye tabia hiyo si wengi.Ó
Anazungumziaje Serikali ya Rais Jakaya Kikwete hasa katika kipindi hiki cha kuelekea mwaka mmoja madarakani?
Prof. Ishengoma ambaye Januari 19 mwaka huu alichaguliwa kuwa Meya wa Manispaa ya Morogoro anasema Kikwete kaanza vizuri katika uongozi wake.
ÒHuu mwaka mmoja wa Kikwete vya kusifiwa ni vingi kuliko lawama, kuna kasi ya maendeleoÉkuna attitude ya uwajibikaji kwa viongozi.
ÒAmekuwa Rais ambaye hakai chini katika utendaji. Sasa kama Rais anakosa muda wa kupumzika wewe wa chini utalalaje?Ó anahoji Prof. Ishengoma.
Anasema pia katika nyanja za kiusalama, Serikali ya Kikwete imefanya jitihada na imefanikiwa kupunguza nguvu za ujambazi.ÒUsalama wa raia upo ingawa sehemu za Magharibi bado kuna tatizo.Ó
Lakini je, vipi kuhusu tatizo la umeme linalowakabili Watanzania na uchumi wao? Prof. Ishengoma anasema si jambo jema kumtupia lawama Rais Kikwete pekee.
ÒTusimtafute mchawi, hili suala la umeme lina uhusiano mkubwa na mazingira. Sisi tunazalisha umeme wa maji, watu wanaharibu mazingira unategemea nini?
ÒHatuna reserves za majiÉlazima tujifunze kutunza mazingira na hili si la kuzembea kabisa ni vizuri kuvisaidia vyanzo vya maji.
ÒMimi nipo Morogoro tangu mwaka 1973 wakati huo kulikuwa na maji yanatiririka milimani na hata marehemu Mbaraka Mwinshehe aliimba. Leo hii hakuna kitu kama hicho. Tuwajibike sasa kwa pamoja.Ó
Anapozungumzia suala la Tanzania kujiunga na Jumuiya ya Afrika Mashariki, anasema Watanzania hawana haja kuwa waoga na muungano huo.
ÒNi kweli tuna suala la Muungano wetu na Zanzibar ambalo linasumbua kidogo, lakini huwezi kukataa Jumuiya kwa kigezo cha Zanzibar.
ÒTunatakiwa kuelewa kuwa kuna mambo ya bed room (chumba cha kulala) na sitting room (sebuleni) sasa mazungumzo ya vyumba ni tofauti kabisa.
ÒKuleta hoja ya woga hapa huu ni ujinga na hatuwezi kusema kuwa hatuendi huko. Sisi kama nchi hatuwezi kukwepa mabadiliko. You change or changes will change you. Mimi naona tusisubiri mabadiliko yatubadilishe ni heri tubadilike sasa,Ó anasema na kuongeza:
ÒDunia inakwenda na wakati kwa njia ya muungano. Sasa kama dunia inaungana sisi tunasubiri nini?
ÒSuala hapa basi liwe ku-survive na tujiulize how do we join. Je, tunakubaliana nini huko? Tunafanyaje? Lakini isiletwe hoja ya kipuuzi kwamba tukwepe kuungana. Tutakwisha.Ó
Anaongeza kuwa jambo la msingi katika Jumuiya ya Afrika Mashariki ni kuangalia Tanzania inapeleka kitu gani sokoni. Anasema kwa mfano kama Wakenya wana uhaba wa mahindi ni jukumu la Watanzania kulima mahindi na kuyasambaza katika soko la Kenya.
ÒMbona leo hii tunakula apples za Afrika Kusini? Hapa sasa tuangalie nafasi yetu kisoko na si kukwepa muungano huu.Ó
Mbali na kuungwa kwake Jumuiya ya Afrika Mashariki, Prof. Ishengoma ni mtu wa karibu anayependa kuona wanawake wanapewa nafasi katika jamii.
Anasema si jambo jema kuwafungia wanawake kwenye chupa. ÒWape uhuru waonyeshe vipaji vyao na tuache dharau dhidi yao.Ó
Lakini kuna jambo jingine linalomkera sana. Nalo ni vijana kupotoka kimaadili. Anasema vijana wengi wanataka kuwa Wamarekani; hawautaki Utanzania.
ÒWako brain washed kabisa lakini wameharibiwa na sinema wanadhani kuwa hayo ndiyo maisha halisi. Vijana hawa ni kama kuku broilers, sisi tunataka kuku wa kienyeji.Ó
Katika maisha ya kawaida, Prof. Ishengoma ametumia elimu yake ya misitu kuyatengeneza mazingira ya makazi yake.
Kuna miti mbalimbali mojawapo ni cacao ambao wengi wanaamini kuwa miti hiyo haiwezi kustawi hapa nchini. Ana miti aina ya mdalasini, miembe na bwawa la samaki.
Kimsingi hakuna zao la bustani ambalo utalikosa kwa Prof. Ishengoma na anajivunia jambo hilo na kwamba amefanya hivyo kupunguza gharama za maisha.
ÒLitakuwa ni jambo la ajabu sana kama nitakwenda sokoni au mtu wa familia yangu anakwenda sokoni kutafuta nyanya, ndizi au pilipili. Nina kila kitu humu ndani,Ó anasema Prof. Ishengoma.
Profesa Ishengoma alizaliwa mkoani Kagera Aprili 4, 1952 alikopata elimu yake ya msingi kabla ya kujiunga na sekondari ya Nyakato mkoani Mwanza.
Alimaliza kidato cha sita katika Shule ya Sekondari ya Mazengo mkoani Dodoma mwaka 1972 na mwaka uliofuata Chuo Kikuu cha Dar es Salaam kampasi ya Morogoro ambayo baadaye ndiyo ilizaa SUA.
Mwaka 1986 alipata udaktari wa sayansi ya kilimo kutoka Chuo Kikuu cha Kilimo cha Norway na mwaka 1996 akawa profesa kamili. Msomi huyo ambaye yuko kazini kwa miaka 30, mke wake ndiye Mkuu wa Mkoa wa Pwani, Dk. Christine Ishengoma.
NI asubuhi ya saa mbili na nusu hivi. Jumamosi iliyotulia, siku ambayo nimejaa shauku ya kukutana na msomi aliyebobea katika masuala ya kilimo lakini akaamua kuwania nafasi ya chini katika siasa.
Huyu si mwingine bali ni Profesa Romanus Ishengoma (54), Mhadhiri Mwandamizi wa Chuo Kikuu cha Kilimo cha Sokoine Morogoro ambaye hivi karibuni iliyopita amefanya mahojiano maalumu na RAI na kutoboa kisa cha yeye kujiingiza katika siasa akiwania nafasi ya chini kabisa.
Akiwa amevalia vazi la kaptula na shati la bluu ananifuata katika lango kuu la kuingilia nyumbani kwake eneo la Falkland mjini Morogoro. Ananikaribisha baada ya utambulisho mfupi. Ni mwingi wa mazungumzo lakini kila anachozungumza hasiti kukitolea mifano na wakati mwingine kukushirikisha katika mazungumzo kwa kuuliza maswali.
ÒUnaujua huu ni mti gani?Ó ananiuliza akinionyesha mti mmojawapo unaopendezesha nyumba yake iliyozungukwa na mti. Mti huo anaouliza ni wa aina ya cacao ambao kwa mazoea haulimwi nchini Tanzania.
Lakini baadaye ananieleza kuwa anaelewa fika kwamba si kwenda kuangalia miti aliyoipanda na hivyo ananipisha niendelee na kiini cha safari yangu.
Nami bila kusita namjibu kwamba kilichonileta ni habari ya miti pia kwa hiyo hana haja ya kuacha kuzungumzia suala la mazingira. Tunashirikiana kicheko na kuketi katika viti nje ya nyumba yake.
Katika Uchaguzi Mkuu wa mwaka jana, wengi hawakuelewa pale waliposoma kwenye magazeti au kupata habari kupitia vyombo vingine kwamba Profesa wa Chuo Kikuu anawania nafasi ya udiwani wa Kata ya Mbuyuni mjini Morogoro.
Prof. Ishengoma analielezea jambo hilo kuwa ni msimamo wake katika maisha.
ÒSiwezi kuwa driven (kuendeshwa) na mkumbo, na hii ni kwa sababu nina elimu ambayo ndio msingi mkubwa wa maisha.
ÒKusema tu kwamba mimi ni profesa haitoshi, mchango wangu ni nini katika jamiiÉmaendeleo daima huanzia katika grass roots na huu ndio mchango,Ó anasema na kisha kuongeza:
ÒKwa hiyo unapozungumzia udiwani unazungumzia msingi wa mambo mengi ya jamii, na labda niwakumbushe wanaonishangaa kwamba udiwani hauniondelei uprofesa nilionao.Ó
Anasema aliona ni vema aanzie na udiwani kwani ipo haja ya kujenga msingi.
ÒNawashauri wasomi au niseme maprofesa wenzangu, tuache kulalamika na badala yake tuanze kuwaletea maendeleo wananchi sehemu tunazoishi.
ÒLakini hapa pia tuwekane sawa kwamba si lazima wote twende bungeni. Maprofesa wamebaki kulalamika na wengi hawataki kuwatumikia wananchi,Ó anasema.
Je, katika uchaguzi huo wa mwaka jana hakutengwa na wananchi wa Morogoro kwa ukabila hasa ikizingatiwa kwamba yeye ni mtu wa Bukoba?
ÒWananchi wa Morogoro si wakabila, naomba tusiwapakazie. Lakini niliwahi kusikia minongÕono juu ya jambo hilo. Lakini hawa mimi ni ndugu zangu.
ÒHili nalisema kwa uwazi kabisa, Waluguru ni ndugu zangu. Nimekaa hapa kwa miaka zaidi ya 30 na sioni kama natengwa kama wapo wenye hulka hiyo ni wachache. Sasa hatuwezi kusema Waluguru ni wakabila wakati wenye tabia hiyo si wengi.Ó
Anazungumziaje Serikali ya Rais Jakaya Kikwete hasa katika kipindi hiki cha kuelekea mwaka mmoja madarakani?
Prof. Ishengoma ambaye Januari 19 mwaka huu alichaguliwa kuwa Meya wa Manispaa ya Morogoro anasema Kikwete kaanza vizuri katika uongozi wake.
ÒHuu mwaka mmoja wa Kikwete vya kusifiwa ni vingi kuliko lawama, kuna kasi ya maendeleoÉkuna attitude ya uwajibikaji kwa viongozi.
ÒAmekuwa Rais ambaye hakai chini katika utendaji. Sasa kama Rais anakosa muda wa kupumzika wewe wa chini utalalaje?Ó anahoji Prof. Ishengoma.
Anasema pia katika nyanja za kiusalama, Serikali ya Kikwete imefanya jitihada na imefanikiwa kupunguza nguvu za ujambazi.ÒUsalama wa raia upo ingawa sehemu za Magharibi bado kuna tatizo.Ó
Lakini je, vipi kuhusu tatizo la umeme linalowakabili Watanzania na uchumi wao? Prof. Ishengoma anasema si jambo jema kumtupia lawama Rais Kikwete pekee.
ÒTusimtafute mchawi, hili suala la umeme lina uhusiano mkubwa na mazingira. Sisi tunazalisha umeme wa maji, watu wanaharibu mazingira unategemea nini?
ÒHatuna reserves za majiÉlazima tujifunze kutunza mazingira na hili si la kuzembea kabisa ni vizuri kuvisaidia vyanzo vya maji.
ÒMimi nipo Morogoro tangu mwaka 1973 wakati huo kulikuwa na maji yanatiririka milimani na hata marehemu Mbaraka Mwinshehe aliimba. Leo hii hakuna kitu kama hicho. Tuwajibike sasa kwa pamoja.Ó
Anapozungumzia suala la Tanzania kujiunga na Jumuiya ya Afrika Mashariki, anasema Watanzania hawana haja kuwa waoga na muungano huo.
ÒNi kweli tuna suala la Muungano wetu na Zanzibar ambalo linasumbua kidogo, lakini huwezi kukataa Jumuiya kwa kigezo cha Zanzibar.
ÒTunatakiwa kuelewa kuwa kuna mambo ya bed room (chumba cha kulala) na sitting room (sebuleni) sasa mazungumzo ya vyumba ni tofauti kabisa.
ÒKuleta hoja ya woga hapa huu ni ujinga na hatuwezi kusema kuwa hatuendi huko. Sisi kama nchi hatuwezi kukwepa mabadiliko. You change or changes will change you. Mimi naona tusisubiri mabadiliko yatubadilishe ni heri tubadilike sasa,Ó anasema na kuongeza:
ÒDunia inakwenda na wakati kwa njia ya muungano. Sasa kama dunia inaungana sisi tunasubiri nini?
ÒSuala hapa basi liwe ku-survive na tujiulize how do we join. Je, tunakubaliana nini huko? Tunafanyaje? Lakini isiletwe hoja ya kipuuzi kwamba tukwepe kuungana. Tutakwisha.Ó
Anaongeza kuwa jambo la msingi katika Jumuiya ya Afrika Mashariki ni kuangalia Tanzania inapeleka kitu gani sokoni. Anasema kwa mfano kama Wakenya wana uhaba wa mahindi ni jukumu la Watanzania kulima mahindi na kuyasambaza katika soko la Kenya.
ÒMbona leo hii tunakula apples za Afrika Kusini? Hapa sasa tuangalie nafasi yetu kisoko na si kukwepa muungano huu.Ó
Mbali na kuungwa kwake Jumuiya ya Afrika Mashariki, Prof. Ishengoma ni mtu wa karibu anayependa kuona wanawake wanapewa nafasi katika jamii.
Anasema si jambo jema kuwafungia wanawake kwenye chupa. ÒWape uhuru waonyeshe vipaji vyao na tuache dharau dhidi yao.Ó
Lakini kuna jambo jingine linalomkera sana. Nalo ni vijana kupotoka kimaadili. Anasema vijana wengi wanataka kuwa Wamarekani; hawautaki Utanzania.
ÒWako brain washed kabisa lakini wameharibiwa na sinema wanadhani kuwa hayo ndiyo maisha halisi. Vijana hawa ni kama kuku broilers, sisi tunataka kuku wa kienyeji.Ó
Katika maisha ya kawaida, Prof. Ishengoma ametumia elimu yake ya misitu kuyatengeneza mazingira ya makazi yake.
Kuna miti mbalimbali mojawapo ni cacao ambao wengi wanaamini kuwa miti hiyo haiwezi kustawi hapa nchini. Ana miti aina ya mdalasini, miembe na bwawa la samaki.
Kimsingi hakuna zao la bustani ambalo utalikosa kwa Prof. Ishengoma na anajivunia jambo hilo na kwamba amefanya hivyo kupunguza gharama za maisha.
ÒLitakuwa ni jambo la ajabu sana kama nitakwenda sokoni au mtu wa familia yangu anakwenda sokoni kutafuta nyanya, ndizi au pilipili. Nina kila kitu humu ndani,Ó anasema Prof. Ishengoma.
Profesa Ishengoma alizaliwa mkoani Kagera Aprili 4, 1952 alikopata elimu yake ya msingi kabla ya kujiunga na sekondari ya Nyakato mkoani Mwanza.
Alimaliza kidato cha sita katika Shule ya Sekondari ya Mazengo mkoani Dodoma mwaka 1972 na mwaka uliofuata Chuo Kikuu cha Dar es Salaam kampasi ya Morogoro ambayo baadaye ndiyo ilizaa SUA.
Mwaka 1986 alipata udaktari wa sayansi ya kilimo kutoka Chuo Kikuu cha Kilimo cha Norway na mwaka 1996 akawa profesa kamili. Msomi huyo ambaye yuko kazini kwa miaka 30, mke wake ndiye Mkuu wa Mkoa wa Pwani, Dk. Christine Ishengoma.
Subscribe to:
Posts (Atom)